تاریخ : یکشنبه, ۲ آبان , ۱۴۰۰ 18 ربيع أول 1443 Sunday, 24 October , 2021
0

تولد عرصه عمومی!

  • کد خبر : 11640
  • 17 مرداد 1400 - 9:38
تولد عرصه عمومی!
بلافاصله بعد از انقلاب همان آشوب و هرج‌ و مرج سنتی و همیشگی در تاریخ ایران به شکلی جدید بروز کرد و در این چارچوب جدید هم آن نزاع قبیله‌ای دیرینه این‌بار در تالار مجلس یا در صفحات مطبوعات برپا شد! اما هر چه که بود باز این مهم در طول انقلاب مشروطه رخ داد که عرصه عمومی که مفهوم بنیادی هابرماس در تعریف جامعه مدنی است در ایران پدید آمد.

۱۱۵ سال از آن ۱۴ مرداد تاریخی و انقلاب مشروطه و امضای فرمان مشروطیت می‌گذرد و با وجود گذشت زمانی بیش از یک قرن از عمر تولد عرصه عمومی و بحث آزادی های مدنی و نظام دموکراتیک بحث درباره این مهم‌ترین رخداد تاریخ معاصر ایران از جنبه‌های مختلف همچنان ادامه دارد.
علی رغم آن که عمر دموکراسی و مشروطه خواهی در ایران از عمر بسیاری از کشورهای فعلی دنیا بیشتر و ما خیلی قبل تر از کشورهای مدرن و دموکراتیک فعلی با الفبای آزادی و تعدیل قدرت سیاسی آشنا شدیم، اما باز با این عقبه درخشان هنوز اندر خم یک کوچه ایم و هیچ گاه امر توسعه سیاسی و متعاقب آن اقتصادی و فرهنگی به معنای دقیق کلمه در ساخت اجتماعی مان شکل نگرفت.
بلافاصله بعد از انقلاب همان آشوب و هرج‌ و مرج سنتی و همیشگی در تاریخ ایران به شکلی جدید بروز کرد و در این چارچوب جدید هم آن نزاع قبیله‌ای دیرینه این‌بار در تالار مجلس یا در صفحات مطبوعات برپا شد! اما هر چه که بود باز این مهم در طول انقلاب مشروطه رخ داد که عرصه عمومی که مفهوم بنیادی هابرماس در تعریف جامعه مدنی است در ایران پدید آمد.
پیروزی مشروطه در ۱۹۰۹ مملکت را یکسره به بهشت روی زمین بدل نکرد و اصولا نمی‌توانست چنین کند، هر چند امید داشت چنین بهشتی در کار باشد. این پیروزی شاید این امکان را می‌داشت که با تحول و اصلاحاتی تدریجی به دستاوردهای پایدار بینجامد و یا در حداقل ممکن تلنگری بود برای عبور از ساحت دیکتاتوری و امید به امکان برپایی یک جامعه دموکراتیک. جامعه ای که هنوز بعد از ۱۱۹ سال محقق نشده و این امید باز همچنان زنده است!
همزمانی رویداد مشروطه با آغاز به کار شوراهای شهر نیز اتفاقی بود که در نوع خودش جالب بود. خصوصا برای تبریز کهن که سردمدار و اساسا طلایه دار سپاه مشروطه خواهان و مرکز سقل این حرکت سیاسی و مدنی بود. برای قضاوت تبریز فعلی و اعضای شورای آن و نحوه کارکردش و از آن مهم تر نقش دو دهه اخیر این شهر در بزنگاه های سیاسی نیاز به یک مقایسه اجمالی است تا نتیجه قابل قبولی به دست آوریم.
مفهوم پارلمان و مجلس محلی اولین بار به مفهوم مدرن آن در سرسرای منزل جمع و جور علی مسیو نمود پیدا کرد و همین سرسرا و نشست های پارلمان گونه زنگ آغاز و در ادامه هدایت جریان مشروطه خواهی بود، جریانی که بعدا شهرهای دیگر را درگیر خود کرد و نظام قاجاریه را با بزرگترین بحران سیاسی در طول حیات خود مواجه کرد. در واقع به بیان دقیق تر و روشن تر پارلمان علی مسیو مرکز صادرات مشروطه خواهی بود و تصمیماتش بر تمام کشور تاثیر گذاشت و مهم ترین اتفاق سیاسی معاصر را رقم زد.
حال تبریز با پسوند گول زنانه کلانشهر آماده فعالیت ششمین دوره شورایی است که به جرات همه ادوارش چالشی، حاشیه دار و بعضا بستری برای فسادهای مالی و سیاسی کلان بوده است و در نتیجه شهرداران برآمده از آن هم نهایتا شهر فعلی را برای ما رقم زده اند. شهری که ۱۲۰ سال پیش مهد دموکراسی بود، پارلمان داشت، به تغییرات سیاسی مردم محور می اندیشید و قانون اساسی مشروطه را تحریر می کرد، امروز لنگ یک سیستم فاضلاب درست و حسابی است و مهم ترین چالشش آسفالت خیابان ها! در صورتی مشکلاتی از این دست باید خیلی سال پیش حل می شد و امروز چالش های هم وزن با جایگاه این شهر می بود تا برای رفعش تلاش کرد.
سیمای تبریز نه سیمای شهری است که ۱۲۰ سال پیش به عنوان اولین شهر قاره کهن به لرزاندن پایه های دیکتاتوری و برقراری نظام دموکراتیک می اندیشید! و این مهم شاید یک دلیل مهمتر و اساسی تر داشته باشد، افرادی هم وزن و هم جایگاه برای شهر تدارک دیده نشد و همین اختلاف جایگاه برای به چنین روزی افتادن کفایت می کند.

لینک کوتاه : https://rejaletabriz.ir/?p=11640

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : 0
قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.

برچسب ها